Czy reformy PZPN działają – kto faktycznie wychowuje piłkarzy, a kto na nich zarabia?

Polski Związek Piłki Nożnej od lat wprowadza nowe projekty – począwszy od Narodowego Modelu Gry, poprzez Akademię Młodych Orłów i Mobilną Akademię Młodych Orłów, na projekcie Certyfikacji Szkółek Piłkarskich i licznych reformach kończąc. Projekty te pochłaniają ogromne fundusze, pozostaje jednak pytanie, czy w jakikolwiek sposób wpływają one na poprawę szkolenia, a przede wszystkim wychowywanie większej liczby utalentowanych zawodników?

Stowarzyszenie Szkółek i Akademii Piłkarskich PASS postanowiło zweryfikować efekty jednego ze sztandarowych projektów PZPN – Pro Junior System (PJS). Jest to program, który pozwala PZPN doceniać finansowo kluby, które stawiają na młodych zawodników. Na potrzeby niniejszego raportu, dokonaliśmy analizy Ekstraklasy, 1 ligi oraz 2 ligi, pod kątem zawodników objętych programem PJS. Analizą zostały objęte rozgrywki w sezonie 2018/2019, uwzględnione w niej zostały wymienione 3 poziomy ligowe, 52 zespoły, 375 zawodników. W ramach analizy bazowaliśmy na informacji znajdujących się na portalach www.Łączynaspiłka.pl, www.90minut.pl, www.transfermarkt.de, a także materiałach prasowych oraz oficjalnych stronach klubów i lig. W raporcie uwzględnione zostały również przepisy dotyczące ekwiwalentów transferowych, które mają ogromny wpływ na funkcjonowanie szkolenia.

Stowarzyszenie PASS jest niezależną organizacją, integrującą szkółki i akademie piłkarskie z całej Polski. Wspieramy naszych członków w rozwoju organizacyjnym, profesjonalizacji szkolenia i zarządzania. Obecnie Stowarzyszenie PASS skupia blisko 30 klubów, szkółek i akademii piłkarskich, a w naszych strukturach znajduje się około 20 000 zawodników.

Jakie są najważniejsze wnioski z analizy?

Najwięksi nie szkolą

Największe akademie w Polsce, związane z klubami Ekstraklasy czy 1 ligi nie szkolą najmłodszych. Średni wiek, w jakim zawodnicy objęci Pro Junior System dołączyli do klubów Ekstraklasy to 15 lat i 4 miesiące – to już praktycznie ukształtowani piłkarze! W 1 i 2 lidze ta średnia jest jeszcze wyższa. Przykładów można mnożyć – Jan Bednarek, czyli najdroższy piłkarz w historii Ekstraklasy, który zgodnie z przepisami PZPN jest wychowankiem Lecha Poznań, dołączył do klubu w wieku 16 lat! Podobnie było chociażby z Sebastianem Walukiewiczem z Pogoni Szczecin czy Szymonem Żurkowskim z Górnika Zabrze, którzy do klubów Ekstraklasowych dołączyli w wieku odpowiednio 17 i 18 lat!

Nikt nie dba o mniejsze kluby

Małe, lokalne kluby, które wykonują ogromną pracę szkoleniową, zwłaszcza w wieku 8-12 lat, bardzo często zostają z niczym. Nowe przepisy dotyczące ekwiwalentów transferowych sprawiają, że tym mniejszym klubom nie należy się ani złotówka. Z jednej strony może to odbierać motywację do pracy z najmłodszymi, z drugiej zaś „dużym” daje jeszcze większe możliwości przyciągania zawodników i wzmacnia ich dominującej pozycji. Zresztą, w starszych kategoriach wiekowych przepisy o ekwiwalencie często pozostają fikcją, bo kluby nie są skore do płacenia nawet niewielkich kwot. Nawet tak prozaiczna rzecz, jak informowanie o pierwszych trenerach czy klubach, z których wywodzą się zawodnicy nie funkcjonuje, a mógłby to być ciekawy sposób na budowanie pozytywnych relacji w środowisku.

“Polak potrafi”, czyli patologie w Pro Junior System

Innym efektem PJS są liczne skandaliczne zachowania ze strony klubów, które walczą o finansowanie. Mnóstwo patologicznych sytuacji na boiskach w całym kraju, włącznie z wystawieniem młodzieżowca-bramkarza w ataku, byleby tylko zdobyć punkty do klasyfikacji! Warto też wspomnieć o generowaniu sztucznego ruchu na rynku transferowym, blokowaniu transferów, zawyżaniu cen młodzieżowców ze względu na ich status czy kwotach, które są przeznaczane na prowizje dla agentów i pośredników transakcyjnych. W ciągu ostatnich 2 lat klub zmieniło blisko 50% zawodników, objętych Pro Junior System w Ekstraklasie, 1 i 2 lidze! Tylko w okresie od kwietnia 2018 do marca 2019 kluby z trzech najwyższych poziomów rozgrywek wypłaciły łącznie ponad 34 miliony złotych prowizji – istotna część tej kwoty musiała być związana z transferami młodzieżowców.

PZPN, topowe kluby i cała reszta

Jak możemy podsumować Pro Junior System? Na pewno jest to projekt bardzo ciekawy i dla wielu klubów bez wątpienia opłacalny finansowo. Z drugiej strony jednak, sama koncepcja PJS, a także inne projekty i reformy PZPN sprawiają wrażenie kierowanych do bardzo wąskiej „elity” – klubów Ekstraklasy, 1 czy 2 ligi. Cała reszta – mniejsze kluby, szkółki i akademie, są pozostawione same sobie, bez żadnego wsparcia. Na pewno nie sprzyja to budowaniu jak największej podstawy w piramidzie szkoleniowej ani promocji piłki nożnej. Z czego to wynika? Lobbying silniejszych, statut i zasady wyboru władz PZPN (aż 50 głosów należy do Ekstraklasy i I ligi) chęć kontrolowania projektów i nadzór ze strony PZPN, brak konsultacji i komunikacji ze środowiskiem? Trudno powiedzieć, ale na pewno wymaga to poprawy.

Mimo wszystko skala i dynamika rozwoju szkółek i akademii sprawia, że coraz trudniej będzie Związkowi dyskryminować tak istotną część środowiska piłkarskiego. W końcu zdecydowana większość z nich to członkowie struktur związkowych, a jak zapisano w statucie, jednym z celów PZPN jest „ochrona interesów członków związku”.

„Raport pokazuje, że największe akademie w pierwszej kolejności skupiają się na ściąganiu najciekawszych zawodników, a niekoniecznie na faktycznym szkoleniu. Jednak głosy dochodzące ze środowiska sugerują, że ten skauting nie zawsze jest profesjonalny i etyczny. Walka o 9-latków, unikanie ekwiwalentów, różne kombinacje przy transferach – to wszystko sprawia, że atmosfera i relacje pomiędzy klubami są bardzo napięte. To może być jedno z największych wyzwań na najbliższe lata – jak rozwijać szkolenie, budować sukces sportowy i rywalizować, z zachowaniem zasad etyki i poszanowaniem praw.” – komentuje raport Dominik Kajzerski, koordynator Stowarzyszenia PASS.

Pobierz pełen raport.

Pobierz dane źródłowe. 

Chcesz wyrazić swoją opinię odnośnie Pro Junior System albo innych projektów i działań PZPN? Napisz do nas na info@razemdlapilki.com

#RazemDlaPiłki

Dołącz do Stowarzyszenia PASS i wspieraj rozwój piłki nożnej w naszym kraju!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

W ciągu 24 godzin od rozpoczęcia petycji zebraliśmy ponad 6282 podpisów! Czym jeszcze zajmuje się nasze Stowarzyszenie?

  • - integrujemy szkółki i akademie piłkarskie z całej Polski
  • - pomagamy akademiom w tematach zarządzania, marketingu, dotacji
  • - organizujemy cykliczne szkolenia stacjonarne i on-line
  • - zamawiamy sprzęt sportowy bezpośrednio u producentów
  • - wspieramy i doradzamy członkom w nagłych sprawach

Chcesz poznać więcej? Zostaw nam swój namiar - skontaktujemy się z Tobą!

Zapisałaś/zapisałeś się do newslettera. Dziękujemy!

Wystąpił błąd podczas próby subskrybcji. Spróbuj ponownie.

Razem dla piłki will use the information you provide on this form to be in touch with you and to provide updates and marketing.